You are here
Home > NEA > ΠΡΟΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΘΛΟΥΜΕΝΩΝ

ΠΡΟΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΘΛΟΥΜΕΝΩΝ

Όπως αναφέρει ο Dr. Νικόλαος Κουτλιάνος MD, BSc, Επίκουρος Καθηγητής Αξιολόγησης Σωματικής Υγείας Αθλουμένων ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ, η αύξηση του αριθμού των αθλητών οδηγεί και σε αύξηση των ασκησιογενών διαταραχών της υγείας τους. Από αυτές η πλέον συχνή είναι η πρόκληση αθλητικών κακώσεων ενώ ασφαλώς η πιο δραματική είναι ο αιφνίδιος θάνατος καρδιακής ή άλλης αιτιολογίας. Το ποσοστό αιφνιδίου καρδιακού θανάτου ανέρχεται σε 1-3 περιπτώσεις ανά 100.000 αθλητές ανά έτος και σε πολλούς αθλητές συχνά προϋπάρχουν συμπτώματα και ενδείξεις υποκείμενης καρδιοπάθειας. Σε νέους στην ηλικία αθλούμενους (<35 ετών), οι πιο συχνές καρδιοπάθειες που οδηγούν σε αιφνίδιο θάνατο κατά την άθληση ή σε άλλες σοβαρές καρδιακές διαταραχές είναι κατά σειρά συχνότητας η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια και οι συγγενείς ανωμαλίες των στεφανιαίων αγγείων.

Ο ορθός και πλήρης περιοδικός έλεγχος της υγείας των αθλητών και ασκουμένων συμβάλλει καθοριστικά στον περιορισμό των διαταραχών αυτών. Σε χώρες με μεγάλη ιατρική και αθλητική παράδοση έχουν στο παρελθόν θεσπιστεί συγκεκριμένα κριτήρια με βάση διαγνωστικές τεχνικές για τον βαθμό επιτρεπόμενης αθλητικής δραστηριότητας σε άτομα με καρδιοπάθειες. Επιπλέον, έχουν προταθεί οι καρδιολογικές διαγνωστικές μέθοδοι που θα πρέπει να απαρτίζουν το πρωτόκολλο ιατρικού ελέγχου των αθλουμένων. Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία εξέδωσε οδηγίες για τον προαγωνιστικό καρδιολογικό έλεγχο των αθλητών όλων των αθλημάτων καθώς και για την αντιμετώπιση των ατόμων με συγγενείς και επίκτητες καρδιοπάθειες. Οι οδηγίες αυτές έχουν γίνει αποδεκτές και από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία. Σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές, ο έλεγχος του κυκλοφορικού συστήματος σε όλους τους αθλούμενους για την υπογραφή του δελτίου υγείας τους, ανεξαρτήτως αθλήματος (συμπεριλαμβανομένου δηλαδή και των αθλημάτων του υγρού στίβου), θα πρέπει να περιλαμβάνει:

  • Προσεκτική λήψη του ατομικού και οικογενειακού-κληρονομικού ιστορικού
  • Φυσική εξέταση και
  • Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) ηρεμίας

Σε περιπτώσεις που από τον έλεγχο διαπιστωθούν «παθολογικά» ευρήματα οι αθλητές θα πρέπει να υποβάλλονται σε ειδικότερες διαγνωστικές δοκιμασίες όπως υπερηχοκαρδιογραφικός έλεγχος και δοκιμασία κόπωσης, ενώ για τη διερεύνηση αρρυθμιών εφαρμόζονται αναίμακτες (24ωρη καταγραφή του ΗΚΓ) ή/και αιματηρές εξετάσεις (καθετηριασμός). Το υπερηχοκαρδιογράφημα χρησιμοποιείται ιδιαίτερα στη διερεύνηση των μορφολογικών και λειτουργικών προσαρμογών του μυοκαρδίου από την άσκηση, στην αξιολόγηση της λειτουργίας των βαλβίδων, κ.α., ενώ συμβάλει και στη μελέτη και διαφοροδιάγνωση από καρδιακές παθήσεις όπως μορφολογικές ασκησιογενείς προσαρμογές στο πάχος των καρδιακών τοιχωμάτων από την υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια. Ο έλεγχος του DNA με την αναζήτηση των αντίστοιχων παθογόνων γονιδίων αποτελεί το πιο πρόσφατο όπλο στη φαρέτρα των ιατρών για τη βεβαία διάγνωση κληρονομικών καρδιακών νοσημάτων σε αθλητές.

Ένα υψηλό ποσοστό διαταραχών από το κυκλοφορικό σύστημα νεαρών αθλητών ανιχνεύεται τυχαία κατά τον προληπτικό έλεγχο της υγείας τους για τη χορήγηση του πιστοποιητικού καταλληλότητας για άθληση. Από έρευνες του Εργαστηρίου Αθλητιατρικής ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ προκύπτει ότι το 29% των αθλητών εμφανίζει κάποια διαταραχή κατά τον προληπτικό ιατρικό τους έλεγχο που χρίζει περαιτέρω διερεύνησης, όπως καρδιακό φύσημα στο 10%, ανωμαλίες του ΗΚΓ στο 48%, πρόπτωση μιτροειδούς στο 3,4%, καθώς και άλλα ευρήματα.

Οι συχνότερες ΗΚΓικές διαταραχές στους δρομείς μεγάλων αποστάσεων είναι η βραδυκαρδία και οι διαταραχές αγωγιμότητας. Η χαμηλότερη καρδιακή συχνότητα ηρεμίας που έχει διαπιστωθεί σε αθλητή, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία είναι 28 σφυγμοί/λεπτό. Συνήθεις διαταραχές αγωγιμότητας που καταγράφονται συχνότερα στους δρομείς αντοχής είναι ο ατελής και ο πλήρης αποκλεισμός του δεξιού σκέλους του δεματίου του His, κολποκοιλιακοί αποκλεισμοί 1ου και 2ου βαθμού, ενώ είναι δυνατόν επίσης, να παρατηρηθούν φλεβοκομβικές παύσεις του καρδιακού ρυθμού διάρκειας άνω των 2,5 δευτερολέπτων.

Η μεγάλη συχνότητα ανίχνευσης «παθολογικών» ευρημάτων κατά τις ιατρικές εξετάσεις των αθλητών, καθιστά, λοιπόν, απαραίτητο τον ετήσιο προληπτικό ιατρικό έλεγχο σε όλους τους δρομείς υγείας ανεξαρτήτου ηλικίας για την αποφυγή δυσάρεστων επιπλοκών κατά την άθληση. Καθήκον του προπονητή και του γυμναστή θα πρέπει να αποτελεί η ευαισθητοποίηση και των υπόλοιπων μελών της αθλητικής κοινότητας (αθλητικοί παράγοντες, αθλητές, γονείς αλλά και κρατικοί φορείς) για την υποχρεωτική διενέργεια προληπτικού προαγωνιστικού ελέγχου στους αθλητές για την προάσπιση της υγείας τους.

 

Similar Articles

Leave a Reply

Top